Leki na bezsenność

W terapii bezsenności stosuje się dwie główne grupy leków: pochodne benzodiazepiny oraz tzw. nowej generacji leki nasenne. Każda z nich może niestety powodować uciążliwe objawy niepożądane. Warto zapoznać się z mechanizmami działania poszczególnych grup.

Pochodne benzodiazepiny na bezsenność

Agoniści receptora benzodiazepionowego, czyli pochodne benzodiazepiny. Ich stężenie w organizmie wolno opada, co powoduje, że w przypadku ich codziennego zażywania, lek kumuluje się w organizmie. Ze względu na możliwość tolerancji i uzależnienia, zaleca się aby  stosować co 3 dzień lub tylko w razie potrzeby (w gorsze dni), w jak najmniejszej dawce, nie dłużej niż 4 tygodnie. Dodatkowo należy wprowadzać tzw. „wakacje farmakologiczne”, czyli dni, w czasie których nie przyjmujemy leków nasennych. Mogą to być np. weekendy, lub inny czas gdy nasilenie dolegliwości jest mniejsze.

Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie benzodiazepin u osób starszych, których kumulacja tych leków może doprowadzić do zespołu imitującego chorobę Alzheimera, upadków i ryzyka złamania szyjki kości udowej.

Przeciwwskazaniem do stosowania benzodiazepin jest: ciąża, interakcje z innymi lekami, nadużywanie alkoholu, i innych środków uzależniających, ryzyko próby samobójczej, bezdech podczas snu.
 
Objawy niepożądane tej grupy leków to przede wszystkim: senność następnego dnia, zaburzenia pamięci oraz bezsenność „z odbicia”.

Leki nasenne

Niebenzodiazepinowe leki nasenne - tzw. nowa generacja leków nasennych, które także łączą się z receptorem dla benzodiazepin, ale wywołują mniej objawów niepożądanych niż same benzodiazepiny. Jest to grupa 3 leków: zopiklon, zolpidem, zaleplon. Środki te są bardziej skuteczne w zwalczaniu różnorodnych objawów bezsenności, wprowadzają mniejszą ilość przerw do naturalnego przebiegu snu, a ich stosowanie wiąże się z mniejszym prawdopodobieństwem powstania uzależnienia w porównaniu z dawniej stosowanymi środkami nasennymi, szczególnie tymi z klasy benzodiazepin. Cechy farmakokinetyczne nowych leków pozwoliły na dużo lepsze i łatwiejsze radzenie sobie z bezsennością, w porównaniu ze "starymi" lekami. Szybki początek działania spowodował, że pacjenci nie muszą długo czekać na efekt terapeutyczny leku, ale odczuwają senność już po kilku - kilkunastu minutach. Jednak dzięki szybkiej eliminacji leku, rano nie odczuwane są objawy dalszej senności. Właściwości tych leków pozwoliły na wprowadzenie nowych strategii farmakologicznego leczenia bezsenności, z których najważniejsza to "doraźne stosowanie leków nasennych, zawsze wtedy, gdy pojawią się kłopoty z zaśnięciem". Taki sposób podawania leków nasennych pozwala radzić sobie z lękiem przed nieprzespaną nocą, co jest podstawowym problemem, jaki występuje u pacjentów z bezsennością.

Bibliografia

Janiec W., Kompendium farmakologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3944-3
Buczko W. (red.), Mutschler Farmakologia i toksykologia, MedPharm, Wrocław 2010, ISBN 978-83-60466-81-0
Sidorowicz S. (red.), Psychiatria kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-95-7
Krzyżowski J. Bezsenność, Medyk, Warszawa 2002, ISBN 83-87340-68-5

Leczenie zaburzeń snu