Badanie snu

Procesy związane z regulacją snu to proces homeostatyczny, okołodobowy i wewnątrzdobowy. Zgodnie z pierwszym potrzeba snu narasta w czasie czuwania i spada w czasie snu. Jeśli sen nie nastąpi we właściwym momencie, to potrzeba snu będzie nadal narastała. Mechanizm okołodobowy jest regulowany endogennym zegarem biologicznym, a wewnątrzdobowy to naprzemienne występowanie snu REM i NREM. W nocy stopniowo zmniejsza się ilość snu NREM i zwiększa REM.

Podstawowym celem badania jest ocena tego, jak dana osoba śpi oraz czy w czasie snu pojawiają się zaburzenia oddychania. Podejrzenie zespołu zaburzeń oddychania w czasie snu oraz inne problemy ze snem, takie jak bezsenność i częste wybudzenia w nocy, są głównym wskazaniem do wykonania badania polisomnograficznego. Badanie takie wykonuje się niekiedy również u chorych na padaczkę. Wskazane jest, aby badanie polisomnograficzne trwało przynajmniej 6 godzin. Podczas niego na skórze głowy, klatce piersiowej oraz brzuchu rozmieszczane są elektrody i czujniki.

Rejestracja snu

Rejestracja snu w przypadku tego badania rozłożona jest na zapis:

• czynności elektrycznej mózgu (elektroeencefalogram),
• ruchów gałek ocznych (elektrookulogram),
• czynności mięśni podczas snu
• napięcie mięśni z mięśnia bródkowego lub podbródkowych (elektromiogram).

Bardzo istotnym elementem jest również zapis czynności oddychania: przepływu powietrza przez drogi oddechowe, ruchów oddechowych klatki piersiowej i brzucha oraz zwartości tlenu we krwi, czyli saturacji (poprzez przezskórny pulsoksymetr założony na palec)... Dodatkowo prowadzi się również zapis dźwięków chrapania (poprzez mikrofon przyklejony na szyi), elektrokardiogramu (czynność serca rejestrowana przez elektrody umieszczone na skórze klatki piersiowej), rejestruje się ponadto zmiany pozycji ciała w czasie snu (dzięki czujnikowi przytwierdzonemu do brzucha).

Rejestracja tych parametrów umożliwia dokładne opisanie jakości snu. W tym celu otrzymany zapis snu koduje się według uznanych międzynarodowych standardów, tzw. kryteriów Rechtschaffena i Kalesa z 1968 roku.

Rejestracja EEG i opis stadiów snu poza badaniem jakości snu są wykorzystywane również w diagnostyce parasomni i ich różnicowaniu od napadów padaczkowych.

Rejestracja EMG z kończyn dolnych wykorzystywana jest w diagnostyce zespołu niespokojnych nóg i okresowych ruchów kończyn podczas snu.

Bibliografia

Wichniak A. Podręcznik medycyny snu, Medipage, Warszawa 2007, ISBN 83-89769-50-3
Nowicki Z., Szelenberger W. Zaburzenia snu. Diagnostyka i leczenie - wybrane zagadnienia, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 1999, ISBN 83-86826-30-4
Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5
Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 83-200-3434-9

Polisomnografia